Bencahil
Araçlar Rehberler Veriler Metodoloji GirişÜcretsiz Kayıt

Formül

Faiz = Anapara × Oran/100 × Ay/12

Faiz, bir sermayenin belirli bir süre içinde sağladığı getiri veya kullanımı için ödenen bedel demektir. Bu hesaplama aracı, bireysel yatırımcılar, kredi müşterileri ve finansal planlamacılar için temel bir araçtır. Kullanıcılar bu araç sayesinde vade, anapara miktarı ve faiz oranı değişkenlerine göre net kazancın veya ödenecek taksit tutarının nasıl şekillendiğini görebilir.

Aracın temel işlevi, basit faiz ve bileşik faiz arasındaki farkı somut rakamlarla göstermektir. Yatırım dünyasında zamanlama kritiktir; faizlerin ne sıklıkla anaparaya eklenmesi (sermayelendirme) getiri oranını doğrusal değil, üstel olarak artırır. Bu nedenle, kısa vadeli tasarruflarda basit faiz mantığı yeterli olsa da, uzun vadeli emeklilik fonları veya ipotekli kredilerde bileşik faiz etkisi belirleyici hale gelir.

Araç, sadece teorik bilgi sunmakla kalmaz, aynı zamanda farklı senaryoları simüle etmenize olanak tanır. Örneğin, aylık ve yıllık faiz oranlarını karşılaştırarak, daha yüksek nominal getiriye sahip olan ancak daha düşük sıklıkta sermayelendirilen ürünün mi yoksa tam tersinin mi daha avantajlı olduğunu analiz edebilirsiniz. Kredi çekenler açısından ise toplam geri ödeme yükünü ve efektif faiz oranının yıllık bazdaki karşılığını anlamak, bütçe planlaması açısından hayati önem taşır.

Sonuç olarak bu araç, karmaşık finansal terimleri sadeleştirir ve karar verme süreçlerinde şeffaflık sağlar. Kullanıcılar, kendi risk iştahları ve nakit akışlarına en uygun finansal enstrümanı seçerken temel veriye ulaşabilirler.

Nasıl hesaplanır?

Hesaplama süreci iki temel yaklaşıma dayanır: basit faiz ve bileşik faiz. Basit faizde, sadece başlangıçtaki anapara üzerinden hesap yapılır ve dönemler arası birikim anaparaya eklenmez. Bileşik faizde ise her dönem sonunda elde edilen faiz, bir sonrük dönem için anaparaya katılır. Bu durum, "faizin faizi" olarak da bilinir ve uzun vadede farkı katlar.

Örnek senaryoda, elinizdeki anapara miktarını, yıllık veya aylık faiz oranını ve yatırım süresini belirleyin. Basit faiz durumunda, toplam tutar anaparaya dönem sonunda eklenen faizle belirlenir. Bileşik faiz durumunda ise formülde yer alan periyot sayısı (sıklık) kritiktir; aylık sermayelendirme yıllık sermayelendirmeye kıyasla daha yüksek bir efektif getiri yaratır.

Dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, kullanılan faiz oranının nominal mi yoksa efektif mi olduğudur. Sözleşmelerde genellikle nominal oran yazarken, gerçek maliyeti efektif oran belirler. Ayrıca enflasyonun etkisini göz ardı etmeyin; nominal getiri enflasyonun altında kalıyorsa reel değeriniz aslında düşmektedir. Kredi hesaplamalarında gün sayımı ve ödeme planı bankaya göre değişebilir; kesin maliyet için bankanın ödeme planını esas alın. Araçta bu değişkenleri girdiğinizde, anapara, toplam faiz, ödenen toplam tutar ve vade sonu değeri ayrı ayrı listelenerek net bir tablo oluşturulur.

Formül

Basit Faiz = Anapara x Faiz Oranı x Süre Bileşik Faiz (Vade Sonu Tutarı) = Anapara x (1 + Faiz Orani/Sermayelendirme Sıkligi)^(Sermayelendirme Sıkligi x Süre) Yıllık Efektif Faiz Oranı = (1 + Nominal Faiz / Sermayelendirme Sıkligi)^(Sermayelendirme Sıkligi) - 1

Sık Sorulan Sorular

Basit ve bileşik faiz arasındaki temel fark nedir?

Basit faiz sadece başlangıç anaparası üzerinden hesaplanırken, bileşik faiz önceki dönemlerdeki faizleri de anaparaya ekleyerek hesaplar. Bu nedenle bileşik faiz uzun vadede daha yüksek getiri veya maliyet demektir.

Faiz oranı ne sıklıkta sermayelendirilmeli?

Sermayelendirme sıklığı ürün tipine bağlıdır. Vadeli mevduatlar genellikle vade sonunda bir kez, günlük hesaplar ise günlük bazda sermayelendirilir. Kredi taksitlerinde ise dönemsel (aylık) faiz kesilir.

Nominal ve efektif faiz neden farklıdır?

Nominal faiz, yılda bir kez sermayelendirme varsayımındaki orandır. Efektif faiz ise aslında uygulanan sıklığa (günlük, aylık vb.) göre hesaplanan gerçek yıllık getiridir. Bileşik faiz nedeniyle efektif oran her zaman nominal orana eşit veya fazladır.

Kredi hesabında vade başlangıcı yöntemi neyi etkiler?

Bu yöntem, ayın kaç gün olduğunun faiz hesabına nasıl yansıyacağını belirler. Örneğin, 28 gün olan bir ayda 29 veya 30 gün kabul edilirse aylık faiz kesintisi değişir ve toplam geri ödeme tutarı etkilenir.

Enflasyon faiz hesabını nasıl etkiler?

Faiz hesabı nominal (parasal) değerleri verir. Enflasyon, bu değerlerin alım gücünü düşürür. Net kazancınızı görmek için reel faizi hesaplamalı ve enflasyon oranını dikkate almalısınız.

Kaynaklar

TCMB
Gelir İdaresi Başkanlığı
Güncel bilgi ve rakamları resmi kaynaktan kontrol edin.

Son güncelleme: 19.11.2026 · Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; yatırım, hukuk veya sağlık tavsiyesi değildir.